Tìm hiểu về trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em là một trong những nguyên nhân thường gặp gây khò khè, ọc sữa ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, thời gian điều trị thường kéo dài. Hầu hết các bậc phụ huynh đều tỏ ra lo lắng, không hiểu đây là chứng bệnh gì và thường có tâm lý thay đổi bác sĩ, đi khám nhiều nơi vì thấy bệnh lâu hết.

Trào ngược dạ dày thực quản là gì?

Khi ăn, thức ăn từ miệng sẽ đi vào thực quản rồi xuống đến dạ dày. Dạ dày đóng vai trò như một túi to nhào trộn thức ăn và phân hủy chúng thành những chất mà ruột có thể xử lý. Trào ngược xảy ra khi thức ăn đi ngược với con đường tự nhiên trên như đi ngược từ dạ dày lên thực quản (còn gọi là trào ngược axit) hay đi ngược từ ruột lên dạ dày (còn gọi là trào ngược bazơ).

Trào ngược xảy ra khi thức ăn đi ngược với con đường tự nhiên trên như đi ngược từ dạ dày lên thực quản
Trào ngược xảy ra khi thức ăn đi ngược với con đường tự nhiên trên như đi ngược từ dạ dày lên thực quản

Nguyên nhân trào ngược dạ dày thực quản thường gặp

Dạ dày của trẻ chưa phát triển hoàn thiện. Dạ dày của trẻ nằm ngang và cao hơn so với dạ dày của người lớn. Bên cạnh đó, các cơ thắt ở hai đầu dạ dày vốn chỉ mở ra khi có thức ăn đi qua và đóng kín lại khi dạ dày co bóp nhào trộn thức ăn lại hoạt động chưa ổn định. Nên đôi lúc lẽ ra phải đóng kín thì nó lại hở ra khiến thức ăn trào ra và ọc ngược lên trên.

Đặc tính của việc ăn bú của trẻ. Những trẻ dưới 12 tháng, đặc biệt là dưới 6 tháng tuổi thì chủ yếu chỉ bú sữa, vốn là một dạng thức ăn lỏng dễ dàng lọt ra ngoài khi chỉ xuất hiện một khe hở nhỏ. Đối với những trẻ bú sữa bò thì dễ bị trào ngược hơn sữa mẹ, do sữa bò lâu tiêu nên nằm lại trong dạ dày lâu hơn khiến khả năng trào ngược cao hơn.

Tư tư thế của bé khi bú. Hầu hết các bé đều nằm khi bú, đặc biệt là khi bú đêm hay bú sữa bình. Ở tư thế này dạ dày giống như một ly sữa bị đặt nằm ngang khiến cho sữa dễ trào ra ngoài.

Những nguyên nhân trên là trào ngược sinh lý chiếm phần lớn các trường hợp trào ngược dạ dày thực quản và thường điều trị có hiệu quả cao nếu các bậc phụ huynh hiểu rõ và tuân thủ tốt những nguyên tắc chăm sóc bé hằng ngày và tình trạng trào ngược sẽ tự hết đi khi bé lớn dần lên.

Ngoài ra, trào ngược còn có thể do những bệnh lý khác ảnh hưởng đến chức co bóp hay tiêu hóa của dạ dày, ruột như dị ứng đạm sữa bò, bại não, nhiễm trùng toàn thân, viêm dạ dày,… Đối với những trường hợp này, việc điều trị nguyên nhân gốc là cách điều trị hiệu quả nhất.

Chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Hầu hết trào ngược ở trẻ em là trào ngược sinh lý do cơ thể chưa phát triển hoàn thiện và do đặc tính ăn đồ lỏng, bú nằm ở giai đoạn này. Các bậc phụ huynh nên hiểu tình trạng trào ngược sinh lý chỉ là nhất thời trong một giai đoạn đầu đời của bé và sẽ tự khỏi. 

Làm đặc thức ăn

Làm đặc thức ăn có tác dụng làm giảm tần suất nôn trớ, kéo dài giấc ngủ của trẻ và giảm hiện tượng quấy khóc. Ngoài ra, làm đặc thức ăn còn làm tăng năng lượng giúp trẻ tăng cân tốt hơn, nhưng đồng thời làm tăng nguy cơ táo bón ở trẻ cũng như làm giảm khả năng hấp thu của canxi có trong sữa.

Trong trường hợp, trẻ bị trào ngược do dị ứng protein sữa bò thì phải cho trẻ dùng sữa có đạm thủy phân. Nhiều  nghiên cứu gần đây đã chứng minh rằng dị ứng sữa bò là nguyên nhân của khoảng 20% trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ nhũ nhi. Do đó, việc sử dụng sữa thủy phân sẽ giúp loại trừ các protein dị ứng ra khỏi sữa. Ngoài ra khi cho trẻ bú sữa có đạm thủy phân sẽ giúp cho trẻ tiêu hóa tốt hơn, dạ dày được làm trống sau bú nhanh hơn và góp phần làm giảm hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản.

Tránh cho trẻ ăn một số thực phẩm làm tăng khả năng trào ngược dạ dày thực quản

  • Nước cam, quýt, bưởi
  • Thực phẩm giàu chất béo
  • Sô-cô-la, cà phê
  • Tỏi, hành, thức ăn cay
  • Xốt cà chua và những thực phẩm chế biến kèm sốt cà chua.

Điều chỉnh tư thế trẻ sau bữa ăn

  • Bế thẳng trẻ sau ăn khoảng 20 – 30 phút
  • Trẻ ngủ với đầu giường nâng cao 30 độ.
  • Tránh cho trẻ nằm hoặc đi ngủ ngay sau khi ăn, ít nhất là 2 giờ.
  • Tránh cho trẻ mặc quần áo quá chật ngay sau bú.

Điều chỉnh cách cho trẻ bú

Cho trẻ bú nhiều cử, các cử bú nên được chia nhỏ mỗi lần 30 – 60ml. Đối với những trẻ phải bú với số lượng nhiều, cứ sau mỗi 60ml thì vẫn giữ tư thế đang ẵm, đầu cao và vỗ nhẹ lưng cho trẻ ợ rồi bú tiếp. Không nên vác trẻ lên vai trong những trường hợp này vì dễ làm trẻ ọc sữa ra do dạ dày bị đè ép.

Bạn có thể quan tâm: Rối loạn tiêu hóa ở trẻ làm mẹ lo lắng mỗi ngày?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *