Hạ đường huyết – bệnh không mới nhưng chớ coi thường

Chỉ số đường huyết là một yếu tố quan trọng trong kiểm soát bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, để duy trì một chỉ số ổn định không phải ai cũng biết. Những biến chứng của tiểu đường thường dẫn đến chứng hạ đường huyết khiến cơ thể mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt. Hạ đường huyết không còn xa lạ nhưng bạn có biết về sự nguy hiểm của bệnh.

Hạ đường huyết là bệnh gì?

Hạ đường huyết là tình trạng lượng đường (glucose) trong máu quá thấp. Cơ thể hấp thụ đường qua các thức ăn có nhiều carbohydrates như gạo, khoai tây, bánh mì, ngũ cốc, sữa, trái cây, và đồ ngọt. Đường tích trữ trong gan và mô dưới dạng glucogen và sẽ được phân hóa thành glucose để tạo năng lượng cho cơ thể.

Hạ đường huyết là tình trạng lượng đường trong máu quá thấp
Hạ đường huyết là tình trạng lượng đường trong máu quá thấp

Tụy là cơ quan chủ chốt có vai trò kiểm soát đường huyết. Tụy tiết ra insulin, một hormone có chức năng điều tiết đường trong máu bằng cách tăng cường sự chuyển hóa glucose của tế bào, từ đó làm giảm lượng đường huyết.

Một hormone khác cũng có vai trò điều tiết đường trong máu là glucagon, có vai trò tăng đường huyết. Khi tụy không sản xuất đủ glucagon, lượng đường trong máu sẽ giảm và gây hạ đường huyết.

Ở người bị tiểu đường, trong cơ thế thiếu lượng glucagon do tác dụng ức chế của thuốc. Vì vậy, dù bị tiểu đường nghĩa là đường huyết cao, bạn vẫn có thể hạ đường huyết do glucose trong máu  bị ức chế quá mức. Chứng hạ đường huyết thường không phổ biến ở người lớn và trẻ em trên 10 tuổi. Bệnh thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường đang được điều trị bằng cách bổ sung insulin hay tự ý uống thuốc đặc trị tiểu đường không theo chỉ định của bác sĩ. Chứng hạ đường huyết có thể là tác dụng phụ trong quá trình điều trị các bệnh khác, do thiếu hormone hoặc có khối u trong cơ thể.

Những triệu chứng của hạ đường huyết là gì?

Các triệu chứng của hạ đường huyết do tiểu đường bao gồm run rẩy, chóng mặt, đau đầu; thường đổ mồ hôi và cảm thấy đói; tim đập nhanh và da tái. Hạ đường huyết xảy ra vào ban đêm sẽ làm cho người bệnh gặp ác mộng và la hét trong lúc ngủ. Do đường cung cấp năng lượng cho cơ thể nên người bị hạ đường huyết thường cảm thấy mệt mỏi và khó chịu. Trong trường hợp đường huyết giảm đột ngột sẽ gây ngất xỉu hoặc động kinh.

Hạ đường huyết xảy ra vào ban đêm sẽ làm cho người bệnh gặp ác mộng và la hét trong lúc ngủ
Hạ đường huyết xảy ra vào ban đêm sẽ làm cho người bệnh gặp ác mộng và la hét trong lúc ngủ

Có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Bệnh hạ đường huyết thường xảy ra nhanh chóng chứ không phát triển trong thời gian dài. Bạn cần gặp bác sĩ ngay lập tức nếu:

  • Bạn xuất hiện triệu chứng của hạ đường huyết dù bạn không bị tiểu đường.
  • Bạn bị tiểu đường và bị choáng hoặc ngất do hạ đường huyết.
  • Bạn đã được điều trị hạ đường huyết nhưng triệu chứng vẫn tái phát.

Bạn nên báo cho người thân biết về bệnh tiểu đường và nguy cơ bị hạ đường huyết của mình để có thể được cấp cứu ngay nếu hạ đường huyết nặng gây mất ý thức hoặc động kinh.

Nguyên nhân gây hạ đường huyết?

Hạ đường huyết do tiểu đường xảy ra khi lượng hormone insulin và glucagon điều tiết trong máu bị mất cân bằng. Tác nhân gây ra sự mất cân bằng hormone có thể là:

  • Sử dụng quá nhiều insulin hoặc thuốc tiểu đường khác;
  • Không ăn đủ hoặc đợi quá lâu giữa các bữa ăn (như qua một đêm);
  • Tập thể dục mà chưa ăn đầy đủ;
  • Không ăn đủ lượng đường bột cần thiết;
  • Chế độ ăn kiêng không hợp lý;
  • Uống nhiều rượu bia gây mất cân bằng nội tiết.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc hạ đường huyết ở người tiểu đường

  • Đang bị tiểu đường và đang dùng thuốc trị tiểu đường.
  • Nghiện rượu bia.
  • Đang điều trị viêm gan hoặc bệnh về thận.
  • Có khối u làm tăng tiết insulin.
  • Mắc các bệnh rối loạn nội tiết như suy tuyến yên, suy tuyến thượng thận.

Đừng quên rằng không có các yếu tố nguy cơ bệnh không có nghĩa là bạn không thể mắc bệnh.

Phòng bệnh hiệu quả

Đối với hạ đường huyết, phòng bệnh thì hơn chữa bệnh. Bạn có thể kiểm soát tình trạng bệnh của mình nếu bạn lưu ý vài điều sau:

  • Ăn uống điều độ, cân bằng các bữa ăn với lượng carbohydrate mà bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng chấp nhận. Ăn đủ lượng carbohydrate trước khi tập thể dục và ăn nhẹ trong lúc tập thể dục nếu cần thiết.
  • Ăn các bữa ăn nhẹ ngay khi lượng đường quá thấp hoặc khi gặp các triệu chứng của bệnh
  • Hướng dẫn những người bạn sống hoặc làm việc chung rằng bạn mắc bệnh tiểu đường và cách tiêm glucagon nếu bạn bất tỉnh.
  • Kiểm tra lượng đường huyết dựa trên lịch mà bác sĩ yêu cầu.
  • Không phớt lờ những triệu chứng của bệnh hạ đường huyết hoặc trì hoãn việc điều trị bệnh hạ đường huyết vì bệnh có thể dẫn đến hôn mê và tổn thương não.
  • Không nản lòng nếu bạn mắc bệnh tiểu đường tuýp 1 và mất thời gian điều chỉnh lượng insulin để được phép tập thể dục.
  • Tái khám đúng lịch hẹn để được theo dõi diễn tiến các triệu chứng cũng như tình trạng sức khỏe của bạn.
  • Nghe theo hướng dẫn của bác sĩ, không được tự ý uống thuốc không được chỉ định hoặc tự ý bỏ thuốc trong toa được kê cho bạn.

Bạn có thể tham khảo thêm: Cảnh báo: Những biến chứng của tiểu đường – đừng vội chủ quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *